kosem sultan

başlık içinde ara
no reklam!
  1. kösem sultan (mahpeyker) (1590-1651) sultan i. ahmet'in eşi ve sultan iv. murat ve i. ıbrahim 'in annesidir.

    osmanlı tarihinin ünlü ve etkili kadınlarından olan kösem sultan, 1590 yılında bosna'da anastasya adıyla doğdu. bosna beylerbeyi tarafından ıstanbul'a kızlarağası olarak gönderildi. 15 yaşındayken sultan i. ahmet'e haseki oldu. keskin zekasıyla padişahı etkisi altına aldı ve bütün saraya nüfuzunu kabul ettirdi.

    kocası ölünce önce tahta geçen kocasının kardeşi sultan i. mustafa ve daha sonra da kocasının başka bir kadından olma oğlu sultan ii. osman zamanında devlet işlerinde etkinliği arttı. fakat ii. osman yaşı çok genç olmakla birlikte kösem sultan'ın devlet işlerine çok karışmasından rahatsız oldu ve muhtemelen annesi valide sultan mahfiruz hadice sultan'ın da etkisiyle onu eski saraya gönderdi. genç osman'ın tahtan indirilmesi ve tekrar yerine geçen i. mustafa'nın da tekrar tahttan indirilmesi üzerine tahta nihayet kösem sultan'ın kendi oğlu iv. murat çıktı. iv. murat tahta çıktığında sadece 11 yaşındaydı ve kösem sultan artık oğlu adına devleti büyük ölçüde yönetmeğe başlamıştı.

    zamanla sultan iv. murat olgunlaşarak annesinin faaliyetlerini bir ölçüde engellemeye başlamışsa da genç yaşta ölümü üzerine tahta kösem sultan'ın diğer oğlu i. ıbrahim çıktı ve kösem sultan'ın nüfuzu tekrar arttı. i. ıbrahim tahta çıktığında osmanlı hanedanı büyük bir krizle karşılaştı. i. ıbrahim hanedanın tek erkek varisi durumundaydı ve acil bir şekilde hanedanın devamını sağlama zorunluğu vardı. oysa i. ıbrahim bir ölçüde dengesiz görünüyor ve kadınlarla olan ilişkilere ilgi duymuyordu. osmanlı hanedanının devamını sağlama görevi büyük ölçüde kösem sultan'a düştü. oğlunu tedavi amacıyla ülkenin her yanından üfürükçüler getirtti. bu üfürükçülerin en ünlüsü cinci hoca lakabıyla tanınan karabaşzade hüseyin efendi'ydi. nihayet i. ıbrahim'in tahta çıkmasından 2 yıl sonra şehzade mehmet doğdu ve hanedanın devamı sağlama bağlanmış oldu.

    i. ıbrahim öldükten sonra yerine kösem sultan'ın torunu 6 yaşındaki sultan iv. mehmet geçti. önceleri kösem sultan'ın nüfuzu devam etti ama bir süre sonra kösem sultan'a rakip olan bir başka kadın ortaya çıktı. iv. mehmet'in annesi turhan sultan'la kösem sultan arasında kıyasıya bir rekabet başladı. bu rekabet 3 yıl sürdü ve kösem sultan'ın bir gece dairesinin basılarak boğdurulmasıyla noktalandı. bu olaydan sonra köprülü ailesinden sadrazamlar iş başına geldi ve valide sultanların (padişahların anneleri) devlet siyasetindeki etkileri sona erdi. kösem sultan'ın cenazesi sultan ahmet camii 'ndeki i. ahmet türbesine gömüldü.

    (gulgun, 14.06.2008 13:57 )